Geoportal – nowe usługi WMS

Z dniem dzisiejszym została uruchomiona nowa usługa WMS w ramach krajowego Geoportalu, która wyświetla lokalizacje punktów osnów: poziomej (m.in. EUREF oraz POLREF), wysokościowej (m.in. EUVN), grawimetrycznej i magnetycznej.

Adres usługi:

http://sdi.geoportal.gov.pl/WMS_OSNOWY/Request.aspx

Przykład działania:

Ponadto, ostatnimi czasy dodano również usługę WMS wyświetlającą sieć stacji referencyjnych systemu ASG-EUPOS

Adres usługi:

http://sdi.geoportal.gov.pl/gm_wms_asg/request.aspx

Przykład działania:

Microsoft Bing Maps poprzez WMS

GIS Diary wraca po wakacyjnej przerwie :) Na pierwszy ogień idzie nowe źródło danych udostępnione poprzez WMS.

Dostęp do zasobów serwisu Microsoft Bing Maps w formie WMS? Tak! Firma OnTerra Systems uruchomiła wersję testową tej usługi. Wymogiem koniecznym do uzyskania adresów WMS jest zarejestrowanie się na ich stronie internetowej. W zamian uzyskujemy dostęp do map drogowych, zdjęć satelitarnych oraz tzw. hybryd.
I teraz kilka wskazówek, które mogą okazać się przydatne podczas chęci korzystania z udostępnionych dobrodziejstw. Tak jak wspomiałam mamy dostęp do trzech rodzajów map. Nie są to jednak warstwy, ale style wyświetlania. Domyślnym stylem jest mapa drogowa.
Do korzystania polecam darmowy program QGIS. Jednakże, jak to bywa z podłączaniem serwerów WMS w tym programie, do pełni szczęścia konieczne jest dodanie do adresu WMS definicji wersji usługi, czyli:

?service=WMS&version=1.3.0

Dzięki temu uzyskujemy możliwość wyboru odpowiedniego stylu:

Dostępnych jest 19 poziomów szczegółowości. Jeśli przekroczymy możliwe powiększenie zamiast mapy wyświetli się:

Kilka przykładów:

Mapy drogowe:

Zdjęcia satelitarne:

Hybryda:

Największe możliwe powiększenie (fragment Starego Rynku w Poznaniu):

TNTmips – korzystanie z serwerów WMS

TNTmips (od wersji 73) umożliwia korzystanie z usług WMS (od wersji 74 również z usług ArcIMS). W celu podłączenia serwerów WMS należy wybrać z menu Main ›› Display, a następnie ikonkę Add Web Layer.

TNTmips standardowo dostarcza szereg przykładowych adresów usług WMS, pogrupowanych w katalogi (zakładka Catalogs). Można również połączyć się z innymi serwerami poprzez podanie ich adresu w odpowiednim polu na dole okna.

Po podaniu adresu i zatwierdzeniu przyciskiem ENTER wysłane zostanie do serwera WMS żądanie GetCapabilities. Jeśli zakończy się ono sukcesem w polu poniżej pojawi się nazwa usługi (np. dla map topograficznych z Geoportalu będzie to “WMS – Rastrowa Mapa Topograficzna Polski”). W przypadku wystąpienia błędów w połączeniu w miejsce nazwy usługi pojawi się komunikat o błędzie.

Po kliknięciu OK pojawi sie okienko z wyborem warstw oferowanych przez dany serwer WMS. Po kliknięciu ikonki Details wyświetli się dokument XML będący efektem żądania GetCapabilities i zawierający metadane na temat dane usługi WMS:

Oprócz wyboru warstw można również w tym oknie wybrać układ współrzędnych oraz format pliku, ewentualną przezroczystość, a także kolor tła.

Efekt wyświetli się w nowym oknie:

Pobieranie GetCapabilities z poziomu terminala w systemie Linux

GetCapabilities to żądanie, dzięki któremu uzyskujemy wszystko to, co chcielibyśmy wiedzieć o danych udostępnianych przez konkretny serwer.

W celu uzyskania tych informacji wystarczy w przeglądarce internetowej wpisać odpowiedni adres. W systemie Linux można to zrobić również w inny sposób, a mianowicie skorzystać z terminala i polecenia wget, czyli programu GNU Wget (“nie-interaktywny pobieracz sieciowy”).

Prawidłowa komenda wygląda następująco:

wget [parametry] [nazwa_pliku] ‘adres’

Dla przykładu, aby uzyskać metadane na temat ortofotomapy z Geoportalu należy wpisać:

wget -O wms.xml ‘http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx?service=WMS&request=GetCapabilities’

gdzie:
-O to parametr informujący o zapisaniu wynikowego dokumentu do pliku
wms.xml to nazwa wynikowego pliku
‘http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx?service=WMS&request=GetCapabilities’ to adres konkretnego żądania

Przykłady żądań do innych polskich serwerów:

wget -O wms.xml ‘http://ikar.pgi.gov.pl/wmsconnector/com.esri.wms.Esrimap/MGP_500?service=WMS&request=GetCapabilities’

wget -O wms.xml ‘http://wrotamazowsza.pl/bgwm/geoserver/wms?version=1.1.1&request=GetCapabilities’

GetCapabilities to żądanie, dzięki któremu uzyskujemy wszystko to, co chcielibyśmy wiedzieć o danych udostępnianych przez konkretny serwer. 

W celu uzyskania tych informacji wystarczy w przeglądarce internetowej wpisać odpowiedni adres. W systemie Linux można to zrobić również w inny sposób, a mianowicie skorzystać z terminala i polecenia wget, czyli programu GNU Wget (“nie-interaktywny pobieracz sieciowy”).

Prawidłowa komenda wygląda następująco:

wget [parametry] [nazwa_pliku] ‘adres’

Dla przykładu, aby uzyskać metadane na temat ortofotomapy z Geoportalu należy wpisać:

wget -O wms.xml ‘http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx?service=WMS&request=GetCapabilities’

gdzie:
-0 to parametr informujący o zapisaniu wynikowego dokumentu do pliku
wms.xml to nazwa wynikowego pliku
‘http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx?service=WMS&request=GetCapabilities’ to adres konkretnego żądania

Przykłady żądań do innych serwerów:

http://wrotamazowsza.pl/bgwm/geoserver/wms?version=1.1.1&request=getcapabilities

http://ikar.pgi.gov.pl/wmsconnector/com.esri.wms.Esrimap/MGP_500?service=WMS&request=GetCapabilities

Zmiany w działaniu serwerów WMS Geoportalu

Mniej więcej w połowie czerwca br. zaczęły się problemy z podłączaniem serwisów WMS z Geoportalu w programach GIS. Na stronie internetowej próżno szukać oficjalnego wytłumaczenia.
Usługi WMS są jednak nadal dostępne – należy jedynie edytować adresy z:
http://maps.geoportal.gov.pl/wms_topo/wmservice.aspx
na:
http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_topo/wmservice.aspx

Ponadto, została uruchomiona jeszcze jedna usługa – Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych:
http://sdi.geoportal.gov.pl/gm_wms_prng/request.aspx

Lista obecnie dostępnych usług wygląda następująco (stan na kwiecień 2011):
(źrodło: www.geoportal.gov.pl)

Web Map Service (WMS)

Baza Danych Ogólnogeograficznych – RASTER

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_bdor/wmservice.aspx

Baza Danych Ogólnogeograficznych – WEKTOR

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_bdow/wmservice.aspx

Sieci Transportowe BDT (Baza Danych Topograficznych)

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_bdt/wmservice.aspx

Budynki i punkty adresowe z BDOT 2009

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_budynki_bdot_2009/request.aspx

Budynki i punkty adresowe z BDOT 2010

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_budynki_bdot_2010/request.aspx

Dane o charakterze katastralnym

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_dzkat/wmservice.aspx

Ortofotomapa lotnicza

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx

Osnowa (EUVN, EUREF, POLREF, magnetyczna, grawimetryczna, wysokościowa, pozioma)

http://sdi.geoportal.gov.pl/WMS_OSNOWY/Request.aspx

Państwowy Rejestr Granic

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_prg/wmservice.aspx

Państowy Rejestr Nazw Geograficznych

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_prng/wmservice.aspx

Mapa bezrobocia wg GUS

http://sdi.geoportal.gov.pl/GM_WMS_GUS/request.aspx

Mapa Hydrograficzna Polski

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_hydro/wmservice.aspx

Mapa Sozologiczna Polski

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_sozo/wmservice.aspx

Stacje ASG-EUPOS

http://sdi.geoportal.gov.pl/gm_wms_asg/request.aspx

Mapy Topograficzne Polski (1:10 000, 1:25 000, 1:50 000, 1:100 000, 1:200 000)

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_topo/wmservice.aspx

Web Catalog Service (CSW)

Geoportal.gov.pl

http://sdi.geoportal.gov.pl/csw202/csw.aspx

Advanced Raster Service (ARS)

Geoportal.gov.pl

http://ars.geoportal.gov.pl/ARS

Korzystanie z serwerów WMS (geoportal.gov.pl) w programie MapInfo

Był ArcGIS, był QGIS; teraz pora na zaprezentowanie podłączania serwerów WMS w jednym z popularniejszych w Polsce programów GIS – MapInfo.
Korzystanie z serwerów WMS rozpoczynamy od wybrania z menu File ›› Open Web Service ›› Open WMS…

Domyślnie MapInfo oferuje szereg usług WMS z wybranych zakątków świata. Brakuje polskiego geoportalu, dlatego też należy go dodać ręcznie. Poprzez kliknięcie przycisku Servers uzyskujemy dostęp do listy serwerów WMS. Można tu edytować istniejące (Edit), usuwać (Remove) oraz wybrany serwis ustawić domyślnym (Set Default). W celu dodania nowej pozycji należy klikąć pierwszy od góry przycisk (Add).
W polu Server URL podajemy adres serwera WMS (dla przykładu:
http://maps.geoportal.gov.pl/wms_topo/wmservice.aspx
od czerwca br. obowiązują inne adresy:
http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_topo/wmservice.aspx),
a poniżej w polu Description dowolny opis (po kliknięciu przycisku Get Description opis zostanie pobrany z serwera WMS). Po tych czynnościach możemy powrócić do okna głównego ustawień połączenia z serwerem WMS:

I tu pojawić się może problem z układem współrzędnych. Do wyboru mamy dwie możliwości: układ WGS 84 (EPSG: 4326) oraz układ PUWG 1992 (EPSG: 2180). Ten pierwszy działa bez zarzutu, jednak jeśli chcemy wybrać układ 1992 pojawić się może komunikat Please select a supported projection. Ratunkiem będzie edycja pliku zawierającego zdefiniowane układy współrzędnych (domyślna ścieżka dostępu – C:\Program Files\MapInfo\Professional\MAPINFOW.PRJ). Należy odnaleźć definicje układu 1992 i zmienić ją tak, aby zawierała informację o przypisanym temu układowi kodzie EPSG (2180).
Dla przykładu:

definicja układu WGS 84
“Długość / szerokość geograficzna (WGS 84)\p4326″, 1, 104

definicja układu 1992 przed zmianami
“Polska 1992/19″, 8, 33, 7, 19, 0, 0.9993, 500000, -5300000

definicja układu 1992 po wprowadzeniu zmian
“Polska 1992\p2180″, 8, 33, 7, 19, 0, 0.9993, 500000, -5300000

Z elementów niezbędnych należy jeszcze wskazać w oknie połączenia z serwerem WMS odniesienie do pliku *.tab, który będzie zawierał dane z serwera WMS (Table Filename), po czym można kliknąć OK i cieszyć się uzyskanym efektem ;)

Przykład (WGS 84):

Przykład (PUWG 1992):

Dla zainteresowanych – rozszyfrowanie cyferek definiujących układ 1992.
Odwzorowanie: Gaussa-Krugera
Datum: GRS 80
Jednostki: metry
Punkt poczatkowy: 0°, 19°E
Południk środkowy: 0,9993
Przesunięcie osi Y: 500000
Przesunięcie osi X: -5300000

Korzystanie z serwerów WMS (geoportal.gov.pl) w programie QGIS

O podłączaniu serwerów WMS z geoportalu do oprogramowania ArcGIS już pisałam. Dziś chciałabym zaprezentować co należy zrobić, aby z zasobów geoportalu można było korzystać w darmowym oprogramowaniu Quantum GIS (QGIS).

W celu podłączenia serwera WMS w programie QGIS wybieramy z menu Warstwa ›› Dodaj warstwę WMS.
Po kliknięciu przycisku Nowy pojawia się okienko w którym podajemy nazwę (dowolną) oraz adres dodawanego serwisu WMS, np.

http://maps.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx

UWAGA: od czerwca br. obowiązują inne adresy

W razie problemów warto również zdefiniować wersję WMS poprzez dodanie do adresu

?version=1.1.1

czyli

http://sdi.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx?version=1.1.1

Następnie należy połączyć się z serwerem poprzez kliknięcie przycisku Połącz, w efekcie czego otrzymamy spis dostępnych warstw. W przypadku gdy jest ich kilka wybieramy to, co nas interesuje.

Istotnym elementem w korzystaniu z serwerów WMS geoportalu w QGISie jest wybór układu współrzędnych. Należy wybrać układ 1992 (ETRS89/Poland CS92).

Przykład: mapy w układzie GUGIK-80

Ortofotomapa:

OpenLayers – przezroczystość warstwy

Tworząc internetowy serwis zawierający mapy, zdarza się, że chcielibyśmy na naszą mapę nałożyć inną mapę albo użyć fotomapy (np. google albo zumi) jako warstwy podkładowej do naszej mapy. W OpenLayers jest to bardzo proste. Zgodnie z dokumentacją zawartą na stronie projektu wystarczy zdefiniować nową warstwę. Problem pojawia się w momencie gdy warstwy nakładają się na siebie i jedna zasłania drugą.  Aby uniknąć takich sytuacji wystarczy dodać do definiowanej warstwy, parametr transparent: true który ustawia przezroczystość dla obszarów warstwy nie pokrytych mapą np. dla warstwa dróg będzie widoczna tylko w tych miejscach gdzie przebiegają drogi a pozostałe obszary będą przezroczyste i będzie widoczna warstwa znajdująca się pod spodem naszej warstwy drogi.

Poniżej przedstawiono przykładową warstwę “drogi” oraz zastosowanie parametru transparent

drogi = new OpenLayers.Layer.WMS(

//opis warswty

“Polska – drogi”,

//adres serwera wms

“http://moj.wms:8080/geoserver/wms”,
{

//wysokosc okna warstwy

height: ’300′,

//szereokosc okna warstwy

width: ’800′,

//nazwa warstwy na serwerze wms

layers: ‘polska:drogi’,

//uklad wspolrzednych mapy

srs: ‘EPSG:2180′,

//przezroczystosc warstwy
transparent: true
},
{singleTile: true, ratio: 1}
);

W wyniku nałożenia warstwy drogi na fotomapę google uzyskano efekt podobny do przedstawionego na poniższym rysunku.

Klient WMS – OpenLayers (wstęp)

OpenLayers jest darmowym klientem serwerów WMS. Zaletą OpenLayers jest kod napisany w JavaSrcipt, co umożliwia łatwe stworzenie estetycznego i intuicyjnego interfejsu tej biblioteki w oparciu o stronę www. Pośród wielu funkcji OpenLayers należy wymienić zintegrowaną obsługę wyświetlania map z serwerów Google, Yahoo itp. Użytkownik w prosty sposób, poprzez zmianę kodu strony www, może dostosować wiele elementów mapy np. styl wyświetlania poszczególnych warstw, przezroczystość, paski menu, zoom, wielkość obszaru wyświetlania mapy oraz układu współrzędnych. Warstwy można pobierać z różnych serwerów oraz nakładać na siebie w dowolny sposób. Dzięki wbudowanym klasom Google i Yahoo można wyświetlić mapy z tych serwerów jako mapy podkładowe. Wiele serwerów WMS jako klienta stosuje OpenLayers, między innymi www.maps.google.com. Sam Geoserver używa tej biblioteki do wyświetlania podglądu map. Posiadając podstawową znajomość kodu HTML oraz JavaSrcipt można w oparciu o dokumentację tej biblioteki zbudować własny serwis „kartograficzny”.

Bibliotekę można pobrać ze strony: http://www.openlayers.org/download/

Dokumentacja biblioteki jest dostępna na stronie:

http://dev.openlayers.org/releases/OpenLayers-2.7/doc/apidocs/files/OpenLayers-js.html

Korzystanie z serwerów WMS w oprogramowaniu ArcGIS

Podłączanie serwerów WMS w aplikacji ArcMap odbywa się w takim sam sposób co w przypadku dodawania warstw wektorowych i rastrowych – za pomocą ikony Add Data (Dodaj Dane).
Przechodzimy do katalogu głównego i wybieramy GIS Servers (Serwery GIS), a następnie Add WMS Server (Dodaj Serwer WMS).

W nowo otwartym oknie należy w miejscu URL podać link do wybranego serwera WMS.
Przykładowe adresy z Geoportalu (http://www.geoportal.gov.pl):

http://maps.geoportal.gov.pl/wms_dzkat/wmservice.aspx
http://maps.geoportal.gov.pl/wms_prg/wmservice.aspx
http://maps.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx
http://maps.geoportal.gov.pl/wms_sozo/wmservice.aspx
http://maps.geoportal.gov.pl/wms_hydro/wmservice.aspx
http://maps.geoportal.gov.pl/wms_topo/wmservice.aspx

UWAGA: od czerwca br. obowiązują inne adresy

(Adresy serwerów WMS Geoportalu pobrać można na stronie http://maps.geoportal.gov.pl/webclient klikając na ikonę Pokaż zdefiniowane źródła danych )

Po kliknięciu w przycisk Get Layers (Pobierz Warstwy) zostanie załadowana struktura warstw z możliwością przeglądania szczegółów na ich temat.

Uwaga – w wersji ArcGIS 9.3 należy jeszcze wybrać wersję serwisu. W poprzedniej wersji ArcGIS 9.2 brak tej opcji:

Po kliknięciu OK nowy serwer WMS zostanie dodany do listy połączeń serwerów GIS (usuwać z listy już istniejące serwery jak i również dodawać nowe można w ArcCatalogu).

Aby wyświetlić go w aplikacji ArcMap należy kliknąć dwukrotnie na wybrane połączenie, zaznaczyć serwer WMS i kliknąć Add (Dodaj).

Wskazówki:

W przypadku korzystania z serwerów WMS oferujących więcej niż jedną warstwę (dla przykładu – w przypadku map sozologicznych z Geoportalu wybieramy pomiędzy mapami w układzie 1942 i 1992) możemy natknąć się na błąd (ArcMap Drawning Errors: One or more layers failed to draw). Rozwiązaniem jest rozwinięcie drzewa warstw i włączenie do wyświetlania tylko jednej warstwy. Należy pamiętać również o odpowiednim powiększeniu. Pojawić się może bowiem błąd podczas wyświetlania całości danych poszczególnych warstw oferowanych przez serwery WMS. Rozwiązaniem jest wyświetlanie danych w odpowiednim powiększeniu (np. dla ortofotomapy jest to skala 1:90 000 i większe). Przy mniejszych skalach jedyne co ujrzymy to znak wodny Geoportalu. Dotyczy to szczególnie danych o dużym stopniu szczegółowości, takich jak:
– mapy topograficzne o większych skalach (1:10 000 i 1:25 000),
– ortofotomapa,
– powiaty i gminy (granice i nazwy) z Państwowego Rejestru Granic,
– działki (granice i numery) z katastru.
Nie zaobserwowałam podobnych problemów z mapami w skalach 1:50 000 i 1:100 000, a także z granicami i nazwami województw.

Jeśli zależy nam na nakładaniu kilku warstw pochodzących z tego samego serwera WMS (np. map topograficznych w układzie 1965 i 1992) można to prosto zrobić poprzez ponowne dodanie danego serwera WMS i wyświetlenie innej warstwy.
Przykład – mapy topograficzne w układzie GUGIK-80: